Według danych Światowej Organizacji Zdrowia problem stałej lub okresowej niepłodności dotyka ok. 60– 80 mln par na świecie. W krajach wysoko rozwiniętych niepłodność dotyczy 10–16 proc. par w wieku rozrodczym. W Polsce z niepłodnością mierzy się 1–1,5 mln par.
Do końca grudnia 2025 r. dzięki programowi Ministerstwa Zdrowia:
- urodziło się 9 525 dzieci
- 23 507 kobiet zaszło w ciążę
- 41 856 par zakwalifikowało się do programu
- u 43 134 par rozpoczęto procedurę zapłodnienia pozaustrojowego
- przeprowadzono 10 286 kriotransferów zarodków (z zarodków utworzonych przed wejściem w życie programu)
- 1 626 osób zgłosiło się do zabezpieczenia płodności
- 1 413 osób zamroziło gamety w ramach zabezpieczenia płodności.
Dla kogo jest program
Dla par, które są w związku małżeńskim lub we wspólnym pożyciu (wystarczy deklaracja):
- u których stwierdzono niepłodność lub była ona nieskutecznie leczona – w ciągu 12 miesięcy przed zgłoszeniem do programu
- także takich, które mają kriokonserwowane i przechowywane zarodki, utworzone w ramach wcześniej realizowanych procedur.
Kryteria wieku:
- kobiety do 42. roku życia – jeśli korzystają z własnych komórek jajowych lub dawstwa nasienia
- kobiety do 45. roku życia – jeśli korzystają z dawstwa oocytów lub zarodka
- mężczyźni do 55. roku życia.
Co trzeba przygotować
Dokumentacje medyczną stwierdzającą i potwierdzającą bezwzględną przyczynę niepłodności lub nieskuteczne zgodne z rekomendacjami i standardami praktyki lekarskiej leczenie niepłodności w okresie 12 miesięcy poprzedzających zgłoszenie do programu.
Co trzeba zrobić
- Wybierzcie ośrodek, do którego się zgłosicie. Lista realizatorów programu jest tutaj.
- Umówcie się na wizytę kwalifikującą do udziału w programie.
- Złóżcie zgody i oświadczenia, które są wymagane. Macie czas, aby się z nimi zapoznać i wyjaśnić wszystkie wątpliwości.
- Rozpocznijcie kwalifikację do programu:
- Przygotujcie dokumentację medyczną pokazującą przebieg dotychczasowego leczenia niepłodności.
- Czeka Was szczegółowy wywiad i szereg badań. Wszystkie badania w ramach tego procesu są dla Was bezpłatne.
- Po kwalifikacji do programu rozpoczniecie proces leczenia niepłodności.
Przyczyna niepłodności może leżeć po stronie jednego z pacjentów lub obydwojga z nich. Sposób leczenia zależy od przyczyny niepłodności i tego, czy para korzysta z własnych lub komórek rozrodczych pochodzących z dawstwa.
Jakie możliwości daje program
Program jest tak skonstruowany, aby lekarz mógł go dostosować do Waszych indywidualnych potrzeb. Zapewnia do 6 indywidualnych procedur wspomaganego rozrodu w różnych wariantach:
- do 4 cykli zapłodnienia z własnymi komórkami rozrodczymi lub dawstwem nasienia
- do 2 cykli zapłodnienia z oocytami od dawczyń – z możliwością zapłodnienia 6 komórek rozrodczych w jednym cyklu,
- do 6 cykli z dawstwem zarodków.
W trakcie leczenia metodą in vitro zapładnia się komórki jajowe uzyskane w wyniku stymulacji hormonalnej. Zgodnie z ustawą o leczeniu niepłodności podczas jednej procedury można zapłodnić 6 komórek jajowych. To ograniczenie zapobiega tworzeniu nadliczbowych zarodków.
Więcej komórek jajowych można zapłodnić, gdy:
- kobieta ukończyła 35. lat
- są wskazania medyczne wynikające z choroby współistniejącej z niepłodnością
- wcześniejsze leczenie metodą zapłodnienia pozaustrojowego było dwukrotnie nieskuteczne.
W wyniku zapłodnienia powstają zarodki, z których jeden transferowany jest do macicy. Pozostałe zarodki są kriokonserwowane i przechowywane – do wykorzystania podczas kolejnych transferów.
Czym jest onkopłodność
Leczenie onkologiczne może negatywnie wpłynąć na Waszą płodność. Jednak jesteście w stanie zadbać o to, abyście mogli zostać rodzicami w przyszłości. Program daje taką możliwość zarówno kobietom, jak i mężczyznom.
Niepłodność może być spowodowana nie tylko chorobą, która może zniszczyć narządy płciowe, ale też zastosowanym leczeniem. Niektóre procedury terapeutyczne – szczególnie chemioterapia i radioterapia – zaburzają działanie układu rozrodczego i hormonalnego oraz powodują znaczne lub całkowite upośledzenie płodności.
Wpływ leczenia onkologicznego na płodność zależy od:
- wieku pacjenta,
- rodzaju, typu i lokalizacji nowotworu,
- rodzaju i dawki zastosowanego leczenia,
- wielkości obszaru napromieniania,
- lokalizacji i rozległości zabiegu operacyjnego,
- czasu, który upłynął od zakończonej terapii onkologicznej.
Przeczytaj artykuł: Onkopłodność – ważny problem
Na czym polega zabezpieczenie płodności na przyszłość u pacjentów onkologicznych
Na pobraniu i kriokonserwacji komórek rozrodczych pacjentom przed lub w trakcie leczenia onkologicznego.
Jakie są kryteria wieku w programie
- Kobiety – od okresu dojrzewania do 40. roku życia.
- Mężczyźni – od okresu dojrzewania do 45. roku życia.
Jakie otrzymacie wsparcie psychologiczne
W ramach programu leczenia niepłodności pary mają zapewnioną opiekę psychologiczną.
Zmierzenie się z problemem zaburzeń płodności jest dla wielu pacjentów dużym wyzwaniem. Diagnostyce i leczeniu towarzyszą często obawy i trudne emocje, dlatego ważne jest profesjonalne wsparcie pary w całym procesie leczenia
Para, która decyduje się na leczenie z wykorzystaniem komórek rozrodczych lub zarodków pochodzących z dawstwa, musi uzyskać od psychologa zaświadczenie potwierdzające gotowość do rodzicielstwa niegenetycznego.
Liczba konsultacji psychologicznych jest nielimitowana. O liczbie wizyt psychologicznych decyduje para i psycholog.
Mapa placówek
Jeśli spełniacie warunki programu, zgłoście się z dokumentacją medyczną do jednej z placówek, które realizują program.
